Thời gian cần đặt trước phụ thuộc vào loại giỏ: giỏ làm sẵn có thể giao trong ngày, giỏ theo mẫu của shop thường cần đặt trước một đến hai ngày, còn giỏ theo yêu cầu riêng hoặc có món phải đặt thì nên đặt trước từ ba ngày tới một tuần. Con số chính xác do từng shop quyết định, nên điều bạn cần làm là hỏi đúng các mốc chốt đơn và đếm ngược từ giờ giao.
Bài này giúp bạn tự tính được ngày đặt cho một giỏ cụ thể: phân biệt các loại giỏ, ví dụ đếm ngược từng mốc, những yếu tố làm thời gian dài thêm, rủi ro khi đặt quá sớm, lịch nhắc cho người bận và phương án khi đã lỡ sát giờ. Phần dịp lễ, Tết có đặc thù riêng nên không bàn sâu ở đây.
Ba loại giỏ, ba thời gian chuẩn bị
Phần lớn shop quà làm ba loại giỏ dưới đây, mỗi loại cần một khoảng thời gian khác nhau. Bảng cho mức thường gặp, bạn dùng để hỏi shop cho chính xác:
| Loại giỏ | Shop làm khi nào | Nên đặt trước | Đổi lại bạn được gì |
|---|---|---|---|
| Giỏ làm sẵn | Đã làm, đang trưng bày hoặc trong kho | Vài giờ | Nhanh, nhưng ít quyền chọn, cần hỏi giỏ làm từ lúc nào |
| Giỏ theo mẫu | Làm khi có đơn, theo danh sách món cố định | Một đến hai ngày | Giỏ mới làm, có danh sách món rõ, có ảnh duyệt |
| Giỏ theo yêu cầu riêng | Làm khi có đơn, món do bạn chọn hoặc thay đổi | Hai đến bốn ngày | Đúng ý, nhưng cần thời gian trao đổi và duyệt |
| Giỏ có món phải đặt riêng | Chờ món về rồi mới làm | Tuỳ món, thường từ năm ngày tới một tuần | Có món khó tìm, nhưng phụ thuộc nguồn hàng |
Giỏ làm sẵn tiện khi gấp, nhưng hãy hỏi giỏ được làm từ lúc nào. Một giỏ trái cây trưng bày từ hôm trước khác hẳn một giỏ vừa làm sáng nay, dù ảnh trông giống nhau.
Đếm ngược từ giờ giao: một ví dụ
Giả sử bạn muốn giỏ theo mẫu tới tay người nhận lúc mười giờ sáng thứ Bảy. Đếm ngược như sau. Mười giờ thứ Bảy là giờ giao. Shop cần khoảng một tiếng để giao trong nội thành, nên giỏ phải xuất phát khoảng chín giờ. Trước đó bạn cần duyệt ảnh, cho shop nửa tiếng sửa nếu cần, nên ảnh phải gửi lúc tám giờ. Shop làm giỏ trái cây mất khoảng một tiếng, bắt đầu lúc bảy giờ sáng thứ Bảy.
Để làm giỏ sáng thứ Bảy, shop phải nhập trái cây từ chiều thứ Sáu. Muốn shop nhập đúng số lượng, đơn của bạn phải được chốt trước giờ chốt nhập hàng của shop, thường là cuối buổi chiều ngày hôm trước. Vậy mốc chốt đơn là khoảng năm giờ chiều thứ Sáu.
Nếu bạn còn muốn đổi vài món trong danh sách, cần thêm thời gian trao đổi, hãy cộng thêm một ngày: đặt và trao đổi trong ngày thứ Năm. Như vậy, cho một giỏ theo mẫu giao sáng thứ Bảy, đặt từ thứ Năm là thoải mái, chiều thứ Sáu là sát mốc, sáng thứ Bảy thì chỉ còn giỏ làm sẵn. Cách đếm ngược này áp dụng được cho mọi loại giỏ, chỉ khác độ dài từng bước.
Bốn mốc chốt cần hỏi shop
Mốc chốt nhận đơn. Giờ cuối cùng shop nhận đơn cho một ngày giao cụ thể. Hỏi: muốn giao sáng thứ Bảy thì phải đặt trước mấy giờ ngày nào.
Mốc chốt sửa danh sách. Sau mốc này shop đã nhập hàng, đổi món có thể không kịp hoặc phát sinh chi phí. Hỏi: tới lúc nào thì mình còn đổi được món.
Mốc huỷ đơn. Huỷ trước mốc này thường được hoàn cọc hoặc chuyển sang đơn khác; huỷ sau đó có thể mất cọc vì shop đã làm. Hỏi rõ và lưu lại câu trả lời.
Mốc gửi ảnh duyệt. Giờ shop gửi ảnh giỏ thật trước khi giao. Hỏi để bạn sắp xếp có mặt xem điện thoại, hoặc chỉ định người duyệt thay.
Một câu hỏi thêm: shop còn nhận bao nhiêu đơn cho ngày đó? Shop nhỏ có giới hạn số giỏ làm được mỗi buổi. Ngày đông đơn, mốc chốt có thể đóng sớm hơn bình thường mà không báo trước.
Những yếu tố làm thời gian dài thêm
Ngoài loại giỏ, một số yếu tố khác cũng kéo dài thời gian cần đặt trước. Mỗi yếu tố có mặt trong đơn, hãy cộng thêm vào phần đếm ngược:
| Yếu tố | Vì sao kéo dài | Nên làm gì |
|---|---|---|
| Giao sang tỉnh khác | Cần tìm shop ở tỉnh đó hoặc gửi xe, thêm khâu trao đổi | Đặt sớm hơn ít nhất một ngày, ưu tiên shop ở tỉnh người nhận |
| Địa chỉ có thủ tục ra vào | Bệnh viện, khu công nghiệp, trường học cần hẹn người nhận | Hỏi người nhận giờ tiện trước khi chốt với shop |
| Số lượng nhiều | Shop phải chia đợt, làm giỏ mẫu | Đặt trước nhiều ngày, hỏi năng lực shop mỗi buổi |
| Ngày lễ, cuối tuần | Shop nhiều đơn, người giao bận | Hỏi mốc chốt riêng cho ngày đó |
| Cần hoá đơn | Không phải shop nào cũng xuất được ngay | Hỏi từ đầu, trước khi chuyển cọc |
| Người nhận ở chỗ chênh múi giờ với bạn | Bạn khó duyệt ảnh đúng lúc | Hẹn duyệt ảnh ruột từ hôm trước, chỉ định người duyệt thay |
Các yếu tố này cộng dồn, nên hãy đọc cả bảng chứ đừng chỉ nhìn một dòng. Một giỏ theo yêu cầu, giao sang tỉnh khác, vào bệnh viện, đúng ngày cuối tuần có thể cần gần một tuần chuẩn bị, dù từng yếu tố riêng lẻ chỉ thêm một ngày.
Đặt quá sớm cũng có rủi ro
Đặt sớm thường tốt, nhưng đặt quá sớm, ví dụ trước vài tuần cho một giỏ trái cây, có những rủi ro riêng:
- Trái cây theo mùa có thể hết hoặc đổi giá trị khi tới ngày làm giỏ, danh sách món phải sửa.
- Shop nhỏ ghi đơn bằng tay hoặc trong tin nhắn, đơn đặt quá xa dễ bị sót.
- Người nhận có thể đổi lịch, đi vắng, chuyển chỗ ở trong khoảng thời gian đó.
- Bạn có thể đổi ý về mẫu giỏ, nhưng đã qua mốc huỷ, mất cọc.
- Một số shop làm giỏ đồ khô từ sớm cho đơn đặt sớm, giỏ nằm kho lâu trước khi giao.
Cách làm hợp lý: đặt chỗ sớm để giữ lịch với shop, nhưng hẹn xác nhận lại danh sách món và địa chỉ trước ngày giao hai ba hôm. Shop cũng thích cách này vì họ biết đơn chắc chắn.
Với giỏ có món phải đặt riêng thì ngược lại: món càng hiếm càng nên đặt sớm, vì shop cần thời gian tìm nguồn. Khi đó hãy tách đơn thành hai phần, đặt sớm phần món hiếm, còn phần trái cây và món tươi chốt sát ngày giao.
Lịch nhắc cho người bận
Nếu bạn hay quên hoặc lịch làm việc dày, đặt sẵn bốn lời nhắc trên điện thoại, mỗi lời nhắc một việc:
- Trước bảy ngày: hỏi người nhận địa chỉ, giờ tiện, có kiêng gì không; chọn shop và loại giỏ.
- Trước ba ngày: chốt đơn, chuyển cọc nếu cần, nhận danh sách món, hỏi bốn mốc chốt.
- Trước một ngày: nhắn xác nhận lại với shop giờ giao, địa chỉ, nội dung thiệp, giờ gửi ảnh.
- Ngày giao: duyệt ảnh, nhắn người nhận chờ, nhận ảnh xác nhận đã giao.
Với giỏ làm sẵn hoặc giỏ theo mẫu đơn giản, có thể rút còn hai mốc: trước một ngày và ngày giao. Với giỏ theo yêu cầu, giữ đủ bốn mốc. Ghi luôn tên shop và cách liên hệ trong lời nhắc để khỏi phải tìm lại tin nhắn cũ.
Nếu cả nhà cùng góp quà, chia việc theo bốn mốc này: một người hỏi người nhận, một người làm việc với shop, một người duyệt ảnh ngày giao. Ai cũng biết phần mình, không ai phải nhắn hỏi nhau đã đặt chưa.
Khi đã lỡ sát giờ
Chuyển sang giỏ làm sẵn. Hỏi shop gần người nhận có giỏ làm sẵn nào giao được ngay. Xin ảnh thật của chính giỏ đó và hỏi giỏ làm lúc nào.
Bỏ bớt yêu cầu riêng. Giỏ theo mẫu không đổi món làm nhanh hơn giỏ phải sửa danh sách. Thiệp in hoặc viết ngắn nhanh hơn thiệp dài.
Đổi sang shop gần người nhận. Shop cách người nhận vài cây số có thể làm và giao trong vài giờ, nhanh hơn nhiều so với shop ở xa.
Báo trước và giao muộn hơn. Nếu không kịp đúng giờ, gửi lời chúc trước bằng tin nhắn hoặc cuộc gọi, kèm câu quà sẽ tới vào buổi chiều hoặc hôm sau. Quà tới muộn có báo trước vẫn tốt hơn một giỏ vội vàng làm lỗi.
Đừng ép shop nhận đơn quá năng lực. Shop đã báo hết suất mà vẫn nhận vì nể khách thường là đơn dễ trễ và dễ thiếu nhất.
Tình huống: giỏ mừng tân gia cho bạn ở Gia Lai
Anh Khoa ở Thái Nguyên nghe tin bạn thân vừa vào nhà mới ở Gia Lai, tiệc tân gia vào trưa Chủ nhật. Tối thứ Ba anh bắt đầu tìm shop. Anh muốn một giỏ theo yêu cầu: có trà, hạt và một hộp bánh đặc sản, không có trái cây vì bạn anh bận tiệc, không kịp dùng.
Shop ở Gia Lai trả lời: giỏ theo yêu cầu cần đặt trước ba ngày, mốc chốt sửa danh sách là chiều thứ Năm, mốc huỷ là trưa thứ Sáu, ảnh duyệt gửi tối thứ Bảy. Anh chốt đơn tối thứ Tư, nhận danh sách món, đổi một món vào sáng thứ Năm. Anh đặt lời nhắc tối thứ Bảy để xem ảnh.
Tối thứ Bảy shop gửi ảnh, anh duyệt ngay. Mười giờ sáng Chủ nhật giỏ tới, trước giờ tiệc hai tiếng, bạn anh kịp đặt lên bàn. Nếu anh đợi tới tối thứ Sáu mới tìm shop, anh chỉ còn chọn được giỏ làm sẵn, không có món mình muốn.
Điều anh làm đúng không phải là đặt thật sớm, mà là hỏi đủ bốn mốc ngay trong tin nhắn đầu tiên và xếp lịch của mình theo các mốc đó.
Câu hỏi thường gặp
Đặt giỏ quà trước một ngày có kịp không?
Với giỏ theo mẫu của shop thì thường kịp nếu đặt trước mốc chốt nhận đơn, thường là cuối buổi chiều hôm trước. Với giỏ theo yêu cầu riêng hoặc có món phải đặt, một ngày thường không đủ.
Giỏ quà làm sẵn có kém hơn giỏ đặt làm không?
Không hẳn, nhưng bạn ít quyền chọn và cần hỏi giỏ được làm từ lúc nào, nhất là giỏ có trái cây. Giỏ đồ khô làm sẵn thường ổn nếu hạn dùng các món còn dài.
Có nên đặt giỏ quà trước vài tuần không?
Có thể đặt chỗ sớm để giữ lịch với shop, nhưng nên hẹn xác nhận lại danh sách món, địa chỉ và giờ giao trước ngày giao hai ba hôm, vì trái cây theo mùa và lịch người nhận có thể thay đổi.
Mốc huỷ đơn giỏ quà thường là khi nào?
Tuỳ shop, thường là trước khi shop nhập hàng hoặc bắt đầu làm giỏ. Huỷ sau mốc đó có thể mất cọc. Bạn nên hỏi rõ mốc này lúc đặt và lưu lại câu trả lời bằng tin nhắn.
Lỡ quên đặt giỏ quà sát ngày thì làm sao?
Tìm shop gần người nhận có giỏ làm sẵn, bỏ bớt yêu cầu riêng, hoặc gửi lời chúc trước và báo quà sẽ tới muộn hơn. Đừng ép shop nhận đơn khi họ đã báo hết suất.