SieuQua.comSiêu Quà
Thanh toán, đổi trả, quyền người tiêu dùng

Giao dịch từ xa khi đặt quà online: shop phải báo gì, khi nào được huỷ trong 30 ngày

Đặt quà online là giao dịch từ xa: danh sách thông tin shop phải cung cấp, quyền đơn phương chấm dứt trong 30 ngày khi thiếu thông tin, hoàn tiền ra sao.

A Vietnamese grandmother at a low wooden table in a rural kitchen, seen from behind, listening to a phone on speaker beside an open gift hamper, warm window light

Đặt quà qua mạng là giao dịch từ xa; shop phải cung cấp đầy đủ các thông tin bắt buộc như tên, địa chỉ, mã số, giá, phí giao, cách thanh toán, điều kiện đổi trả và quy trình khiếu nại, và nếu shop cung cấp không chính xác hoặc không đầy đủ, bạn có quyền đơn phương chấm dứt trong 30 ngày kể từ khi giao kết mà không mất chi phí, trừ phần đã sử dụng. Quyền 30 ngày này không phải quyền đổi ý tự do cho mọi đơn.

Chị Vy ở Khánh Hoà đặt giỏ quà gửi ông bà ở Quảng Ngãi. Trang của shop không ghi phí giao, không ghi điều kiện đổi trả. Tới lúc giao, người giao đòi thêm một khoản phí xa mà chị chưa từng được báo. Chị muốn huỷ đơn nhưng shop nói "đã làm rồi thì không huỷ được". Bài này giải thích luật nói gì về giao dịch từ xa, chỗ nào chị Vy có quyền, và chỗ nào quyền đó không với tới.

Vì sao đặt quà online là giao dịch từ xa

Khoản 5 Điều 3 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng số 19/2023/QH15 định nghĩa giao dịch từ xa là giao dịch thực hiện trên không gian mạng, phương tiện điện tử hoặc phương tiện khác mà người tiêu dùng không được kiểm tra, tiếp xúc trực tiếp với sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ trước khi tham gia giao dịch. Đặt quà qua trang bán hàng, qua tin nhắn mạng xã hội, qua điện thoại đều thuộc loại này.

Lý do luật tách giao dịch từ xa ra riêng rất dễ hiểu: bạn chỉ thấy ảnh, không cầm được món quà, không ngửi được trái cây, không nhìn được màu kem thật. Bạn phụ thuộc gần như hoàn toàn vào thông tin shop đưa ra. Vì vậy luật đặt cho shop nghĩa vụ cung cấp thông tin dày hơn so với khi bạn mua tại quầy.

Với người gửi quà, tính "từ xa" còn gấp đôi: bạn không thấy món quà, người nhận thì không biết đã có ai đặt gì. Thông tin bằng chữ trong tin nhắn chốt đơn gần như là thứ duy nhất ràng buộc giữa bạn và shop. Đó là lý do mọi bài trên Siêu Quà đều nhắc bạn chốt đơn bằng chữ.

Danh sách thông tin shop phải cung cấp

Khoản 1 Điều 37 liệt kê thông tin người kinh doanh phải cung cấp chính xác, đầy đủ khi giao dịch từ xa. Cột bên phải gợi ý cách hỏi khi shop chưa ghi:

Thông tin bắt buộcHỏi shop thế nào
Tên, địa chỉ, số điện thoại, phương thức liên hệ (điểm a)"Shop cho mình địa chỉ cửa hàng hoặc nơi làm quà nhé."
Số đăng ký doanh nghiệp, mã số doanh nghiệp hoặc mã số thuế cá nhân (điểm b)"Shop gửi mình mã số để mình lưu cùng đơn."
Số lượng, chất lượng, công dụng, giá, xuất xứ, thời hạn sử dụng (điểm c)"Giỏ gồm những món nào, xuất xứ và hạn dùng từng món?"
Chi phí giao hàng, nếu có (điểm d)"Phí giao tới địa chỉ này là bao nhiêu, đã gồm trong giá chưa?"
Phương thức, thời hạn thanh toán; thời gian, địa điểm, phương thức cung cấp; điều kiện, phương thức đổi trả (điểm đ)"Trả lúc nào, giao lúc nào, lỗi thì đổi trả thế nào?"
Thời gian có hiệu lực của đề nghị giao dịch (điểm e)"Giá này giữ tới ngày nào?"
Các khoản phí, chi phí, thuế có thể phát sinh và cách tính (điểm g)"Ngoài giá giỏ và phí giao còn khoản nào nữa không?"
Quyền của người tiêu dùng tại khoản 3 Điều 38 (điểm i)Shop thường không ghi; bạn biết để tự nêu khi cần
Quy trình đổi trả, chấm dứt hợp đồng (điểm k) và quy trình tiếp nhận khiếu nại (điểm l)"Nếu có sự cố, mình báo ai, qua kênh nào?"

Điểm h còn yêu cầu chi tiết về công dụng, cách sử dụng, bảo hành; với quà là đồ dùng, đồ điện, câu này đáng hỏi. Shop nhỏ ít khi ghi đủ mọi dòng trên trang, nhưng có thể trả lời trong tin nhắn. Câu trả lời bằng chữ đó chính là thông tin shop đã cung cấp cho bạn.

Hợp đồng từ xa: tin nhắn chốt đơn đóng vai gì

Khoản 1 Điều 38 yêu cầu người kinh doanh khi giao dịch từ xa phải bảo đảm ba điều: cung cấp chính xác, đầy đủ nội dung hợp đồng để người tiêu dùng nghiên cứu trước khi giao kết; người tiêu dùng trao đổi, làm rõ và xác nhận đồng ý; người tiêu dùng xem lại và tải về hợp đồng đã xác nhận. Khoản 2 nêu nội dung hợp đồng gồm các thông tin tại khoản 1 Điều 37, thông tin liên hệ của người tiêu dùng và quyền, nghĩa vụ các bên.

Với trang bán hàng có giỏ hàng, bước xác nhận và email đơn hàng làm phần việc này. Với shop nhỏ nhận đơn qua tin nhắn, cuộc trò chuyện chốt đơn là nơi thể hiện nội dung đã thoả thuận. Vì vậy, một tin nhắn chốt đơn tốt nên gom đủ: món, giá, phí giao, ngày giờ giao, cách thanh toán, điều kiện đổi trả, người nhận, kênh báo sự cố. Bạn xác nhận "đồng ý" ngay dưới tin đó.

Đừng xoá cuộc trò chuyện sau khi quà đã giao. Chụp màn hình toàn bộ đoạn chốt đơn và lưu riêng; nếu tài khoản của shop bị khoá hoặc đổi tên, bản chụp của bạn vẫn còn.

Khi thông tin thiếu hoặc sai: ba quyền của bạn

Thoả thuận cách xử lý. Điểm a khoản 3 Điều 38: bạn có quyền thoả thuận với shop cách xử lý hợp đồng. Thường đây là bước đầu tiên và nhanh nhất, ví dụ đề nghị shop bỏ khoản phí giao chưa từng báo.

Đơn phương chấm dứt trong 30 ngày. Điểm b: trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày giao kết hợp đồng, bạn có quyền đơn phương chấm dứt và thông báo cho shop. Bạn không phải trả bất kỳ chi phí nào dưới mọi hình thức để chấm dứt, trừ chi phí cho phần sản phẩm, dịch vụ đã sử dụng.

Yêu cầu tuyên bố vô hiệu hoặc huỷ bỏ. Điểm c: bạn có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền tuyên bố hợp đồng vô hiệu hoặc huỷ bỏ hợp đồng theo pháp luật dân sự. Đây là con đường dài, dành cho tranh chấp lớn.

Điều kiện để dùng ba quyền này. Cả ba quyền chỉ phát sinh khi shop cung cấp không chính xác hoặc không đầy đủ thông tin bắt buộc tại khoản 1 Điều 37. Nếu shop đã báo đủ, đúng mà bạn đổi ý, quyền đơn phương chấm dứt này không áp dụng; khi đó bạn theo chính sách huỷ đơn của shop.

Hoàn tiền sau khi chấm dứt: mốc 30 ngày và lãi chậm trả

Khoản 4 Điều 38 quy định: khi người tiêu dùng đơn phương chấm dứt theo điểm b khoản 3, người kinh doanh phải hoàn trả khoản tiền đã thanh toán tương ứng phần sản phẩm, dịch vụ chưa sử dụng trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày người tiêu dùng tuyên bố chấm dứt. Quá hạn, người kinh doanh phải trả lãi trên số tiền chậm trả theo lãi suất hai bên thoả thuận hoặc theo pháp luật dân sự. Việc hoàn trả theo phương thức người tiêu dùng đã thanh toán, trừ khi người tiêu dùng đồng ý cách khác. Nếu việc chấm dứt gây thiệt hại cho người tiêu dùng, người kinh doanh phải bồi thường theo pháp luật dân sự.

Áp vào trường hợp chị Vy: shop không công khai phí giao, đúng vào điểm d khoản 1 Điều 37. Nếu chị thông báo chấm dứt trước khi nhận giỏ, phần chưa sử dụng là toàn bộ đơn. Nếu ông bà đã nhận và dùng, việc tính phần đã sử dụng sẽ phức tạp hơn; lúc đó thương lượng bỏ khoản phí không báo trước thường là hướng hợp lý hơn chấm dứt cả đơn.

Thông báo chấm dứt: viết thế nào, gửi ở đâu

Nếu quyết định dùng quyền đơn phương chấm dứt, bạn làm theo trình tự sau để có bằng chứng rõ ràng:

  1. Xác định ngày giao kết hợp đồng: thường là ngày bạn xác nhận chốt đơn hoặc ngày thanh toán, để chắc còn trong 30 ngày.
  2. Liệt kê thông tin bắt buộc mà shop đã không cung cấp hoặc cung cấp sai, kèm bằng chứng (ảnh trang bán, tin nhắn).
  3. Viết thông báo ngắn: "Căn cứ điểm b khoản 3 Điều 38 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, do shop không cung cấp thông tin về phí giao hàng theo điểm d khoản 1 Điều 37, mình thông báo chấm dứt đơn mã ... và đề nghị hoàn tiền vào tài khoản đã thanh toán."
  4. Gửi qua kênh đặt hàng và mọi kênh liên hệ shop đã công khai; lưu ảnh chụp đã gửi kèm thời điểm.
  5. Ghi lịch hạn 30 ngày kể từ ngày thông báo để theo dõi tiền hoàn.
  6. Nếu quá hạn mà shop không hoàn, gửi yêu cầu thương lượng và nhắc nghĩa vụ trả lãi chậm trả.

Dùng quyền này khi thật cần, với giọng bình tĩnh. Nhiều shop nhỏ không cố ý giấu thông tin mà chỉ thiếu sót. Chỉ ra đúng chỗ thiếu và đề nghị một cách xử lý hợp lý thường giải quyết được nhanh hơn một thông báo chấm dứt đầy điều khoản.

Shop nói "đã làm rồi không huỷ được": bạn đang ở trường hợp nào

Câu trả lời quen thuộc này đúng trong một số trường hợp và không đúng trong những trường hợp khác. Bảng dưới đây giúp bạn biết mình đang đứng ở đâu:

Tình huốngQuyền của bạnNên đề nghị
Shop đã báo đủ thông tin, bạn đổi ý sau khi shop làm xongTheo chính sách huỷ của shopĐổi ngày giao, đổi người nhận, hoặc chịu phần chi phí shop đã bỏ ra
Shop không báo phí giao, tới lúc giao mới đòiCó căn cứ theo điểm d khoản 1 Điều 37Bỏ khoản phí chưa báo, hoặc chấm dứt trong 30 ngày
Shop không báo điều kiện đổi trả, hàng tới bị lỗiCó căn cứ theo điểm đ khoản 1 Điều 37, cộng quyền đòi đổi khi hàng lỗiGiao bù hoặc hoàn tiền phần lỗi
Shop báo giá rồi tăng giá lúc giaoKhoản 6 Điều 25 không cho phép thay đổi giá tại thời điểm giao, trừ khi pháp luật quy định khácTrả đúng giá đã chốt
Shop không có bất kỳ thông tin liên hệ, mã số nàoCó căn cứ theo điểm a, điểm b khoản 1 Điều 37Xin bổ sung thông tin; cân nhắc chấm dứt nếu chưa giao

Đặt mình vào đúng dòng trước khi trả lời shop. Nếu bạn ở dòng đầu, cãi theo luật chỉ làm cuộc trao đổi căng thêm; thương lượng một phương án mềm mới là việc nên làm. Nếu bạn ở các dòng dưới, bạn có căn cứ, và có thể nêu ra một cách điềm tĩnh.

Câu hỏi thường gặp

Đặt quà qua tin nhắn mạng xã hội có phải giao dịch từ xa không?

Có. Khoản 5 Điều 3 Luật số 19/2023/QH15 định nghĩa giao dịch từ xa là giao dịch trên không gian mạng, phương tiện điện tử hoặc phương tiện khác mà người tiêu dùng không được kiểm tra, tiếp xúc trực tiếp với hàng hoá trước khi giao dịch.

Có phải đặt quà online nào cũng được huỷ trong 30 ngày không?

Không. Quyền đơn phương chấm dứt trong 30 ngày tại điểm b khoản 3 Điều 38 chỉ áp dụng khi shop cung cấp không chính xác hoặc không đầy đủ thông tin bắt buộc theo khoản 1 Điều 37. Đổi ý khi shop đã báo đủ thì theo chính sách của shop.

Shop không ghi phí giao hàng rồi đòi thêm khi giao thì làm sao?

Chi phí giao hàng là thông tin shop phải cung cấp theo điểm d khoản 1 Điều 37. Bạn có thể đề nghị shop bỏ khoản phí chưa từng báo, hoặc nếu cần, thông báo đơn phương chấm dứt trong 30 ngày kể từ khi giao kết.

Chấm dứt hợp đồng rồi thì shop phải hoàn tiền trong bao lâu?

Theo khoản 4 Điều 38, shop phải hoàn khoản tiền tương ứng phần chưa sử dụng trong 30 ngày kể từ ngày bạn tuyên bố chấm dứt. Quá hạn phải trả lãi. Tiền hoàn theo phương thức bạn đã thanh toán, trừ khi bạn đồng ý cách khác.

Shop nhỏ không có trang web thì cung cấp thông tin bắt buộc ở đâu?

Shop có thể cung cấp trong tin nhắn trao đổi với bạn. Những gì shop trả lời bằng chữ là thông tin đã cung cấp. Vì vậy bạn nên hỏi đủ các mục cần thiết trước khi chốt đơn và lưu lại toàn bộ cuộc trò chuyện.

Thông báo chấm dứt cần ghi những gì?

Ghi mã đơn, ngày đặt, thông tin bắt buộc mà shop chưa cung cấp hoặc cung cấp sai, căn cứ điểm b khoản 3 Điều 38, và đề nghị hoàn tiền vào tài khoản đã thanh toán. Gửi qua mọi kênh shop đã công khai và lưu ảnh chụp đã gửi.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138