Gửi quà cho ông bà không dùng điện thoại thông minh cần đổi cách làm: báo trước qua một người ông bà tin, dặn shop không gọi số lạ mà gặp trực tiếp, và nhờ người ở gần xác nhận lại vì ông bà sẽ không nhắn tin hay gửi ảnh cho bạn được. Mọi khâu bình thường dựa vào tin nhắn đều phải có một người thay.
Ông bà lớn tuổi còn hay cảnh giác với người lạ tới cửa, dễ trả tiền cho xong, đọc chữ nhỏ khó, nghe điện thoại kém. Bài này đi qua từng chỗ đó, kèm câu dặn mẫu cho người giao và cách gọi điện sau khi giao để biết ông bà thực sự đã nhận và dùng được món quà.
Vì sao gửi quà cho ông bà khó hơn bạn nghĩ
Quy trình giao quà online hiện nay mặc định người nhận có điện thoại thông minh: người giao gọi trước, nhắn vị trí, gửi ảnh, người nhận xác nhận. Ông bà dùng điện thoại bàn phím, hoặc để điện thoại trong ngăn kéo, sẽ trượt khỏi gần như mọi bước đó.
Thêm vào đó, người lớn tuổi thường được con cháu dặn đi dặn lại "ai lạ gọi đừng nghe, ai lạ tới đừng mở cửa" vì sợ lừa đảo. Đó là lời dặn đúng, và chính nó khiến shop đứng ngoài cổng mãi không ai ra. Có cụ ra nhận nhưng lại hỏi "bao nhiêu tiền" rồi móc túi trả, dù bạn đã thanh toán đủ.
Hình dung anh Phúc đang làm ở Hải Phòng, bà nội ở Quảng Ngãi sống một mình, chỉ dùng chiếc điện thoại bàn phím cũ, tai nghe kém. Anh đặt một giỏ quà mừng thọ bà. Nếu anh làm như đặt cho bạn bè, người giao sẽ gọi bà ba lần không ai nghe, rồi chở quà về. Bài này là những gì anh cần làm khác đi.
Báo trước qua ai: người nhà, hàng xóm hay người chăm sóc
Chọn người ông bà tin nhất ở gần. Con cháu sống cùng, cô chú ở xóm bên, hay một người hàng xóm thân. Người đó vừa báo trước cho ông bà, vừa là số liên hệ khi giao.
Nói rõ là đã trả tiền rồi. Câu báo trước nên có đủ ba ý: ngày mai có người mang đồ tới, đồ của cháu (tên) gửi, cháu đã trả tiền rồi, ông bà không phải đưa gì cả.
Báo đúng thời điểm. Báo quá sớm thì ông bà quên, báo sát giờ thì không kịp. Tối hôm trước và nhắc lại sáng hôm đó là vừa.
Nếu muốn bất ngờ, giữ bí mật món chứ đừng giữ bí mật việc có người tới. Ông bà biết có người sẽ tới là đủ để mở cửa. Mở hộp ra là món gì thì vẫn bất ngờ.
Nếu tự gọi được cho ông bà, gọi chứ đừng nhắn. Tin nhắn trên điện thoại bàn phím dễ bị bỏ qua hoặc đọc không rõ. Một cuộc gọi ngắn, nói chậm, nhắc lại tên người sẽ tới, hiệu quả hơn.
Nhiều ông bà sống với người giúp việc hoặc người chăm sóc được thuê, nhất là khi con cháu đều ở xa. Người này thường là người có mặt nhiều nhất, biết cụ ngủ giờ nào, ăn kiêng gì, hôm nào đi khám. Với quà gửi từ xa, họ là người liên hệ tự nhiên nhất.
Hãy xin số của người chăm sóc qua người nhà, giới thiệu mình là cháu của cụ, và nhắn trước vài ngày: hôm nào có quà tới, món gì, cần cất ra sao. Đừng giao cho họ việc trả tiền hay đổi trả với shop. Phần việc của họ chỉ là mở cửa, nhận giúp, cất đúng chỗ và để cụ được mở quà.
Với món ăn, hỏi người chăm sóc trước khi đặt: cụ đang ăn kiêng gì theo dặn của bác sĩ, có món nào cụ thích mà hay bị cấm. Đây không phải chuyện chọn quà, mà là tránh cảnh giỏ quà tới rồi bị cất đi vì cụ không được ăn. Người chăm sóc biết điều này rõ hơn cả con cháu ở xa.
Sau khi giao, cảm ơn người chăm sóc như cảm ơn một người nhận hộ. Họ là người sẽ kể cho bạn nghe thật nhất cụ có vui không.
Dặn người giao: câu nói mẫu, khung giờ, cách gõ cửa
Shop chuyển lời dặn tới người giao. Bạn ghi phần này riêng, ngắn gọn để người giao đọc nhanh trên đường:
- Người nhận là cụ (tên), khoảng (tuổi) tuổi, nghe kém, không dùng điện thoại thông minh, không nghe số lạ.
- Đừng gọi cụ. Tới nơi gọi cho (tên người liên hệ, quan hệ), người này sẽ ra mở cửa hoặc đưa cụ ra.
- Khi gặp cụ, nói to, chậm: "Cháu (tên) gửi quà cho cụ ạ, cháu đã trả tiền rồi".
- Không nhận tiền của cụ dưới bất kỳ hình thức nào, kể cả tiền "bồi dưỡng".
- Không nhờ cụ ký giấy hay bấm điện thoại xác nhận; chụp ảnh tay cầm quà là đủ.
- Nếu cụ cần, giúp đặt món quà vào trong nhà, lên bàn, đừng để ở ngoài hiên.
Câu "không nhận tiền" nên viết thẳng, không e ngại. Người lớn tuổi rất hay dúi tiền cho người giao vì quý, vì ngại, và có người giao nhận luôn. Bạn sẽ không bao giờ biết nếu không dặn.
Mỗi cụ một nếp sinh hoạt, nhưng có những khung giờ chung nên chọn và nên tránh:
| Khung giờ | Nên hay tránh | Vì sao |
|---|---|---|
| Sáng sớm trước bảy giờ | Tránh | Cụ có thể đi tập, đi chợ, hoặc người nhà chưa dậy |
| Giữa buổi sáng | Nên | Cụ tỉnh táo, người nhà thường có ở gần |
| Buổi trưa | Tránh | Giờ ngủ trưa, cụ dễ cáu khi bị đánh thức |
| Giữa buổi chiều | Nên | Sau giấc trưa, trời bớt nắng |
| Sau bữa tối | Tránh | Trời tối, cụ ngại mở cửa cho người lạ |
Về cách gõ cửa: dặn người giao gõ hoặc gọi to vài lần, chờ lâu hơn bình thường, vì người già đi lại chậm, có khi đang ở sau nhà. Chờ thêm ba bốn phút là chuyện nhỏ với người giao nhưng là khác biệt giữa giao được và chở về.
Nếu nhà có chuông điện mà cụ không nghe rõ, người liên hệ nên có mặt sẵn. Đây là lý do khung giờ phải chọn theo lịch của người liên hệ, không chỉ theo lịch của cụ.
Thiệp và hướng dẫn đọc được bằng mắt người già
Thiệp in chữ nhỏ, chữ uốn lượn trên nền hoa văn là thứ ông bà gần như không đọc được nếu không có kính và người đọc hộ. Khi đặt, hãy yêu cầu thiệp chữ to, nét đậm, nền trơn sáng màu, câu ngắn. Ghi rõ tên cháu gửi ở dòng cuối.
Nếu trong giỏ quà có món cần dùng theo cách riêng, như hộp đồ phải cất tủ lạnh, hay đồ ăn có hạn dùng ngắn, hãy viết thêm một tờ hướng dẫn riêng bằng chữ to: "Hộp bánh: cất tủ lạnh, ăn trong ba ngày". Đừng trông vào nhãn in sẵn trên bao bì, chữ quá nhỏ.
Một mẹo mà nhiều người làm shop hay gợi ý cho khách: ghi âm lời chúc rồi nhờ người liên hệ mở cho ông bà nghe khi trao quà. Với cụ mắt kém, giọng của cháu còn quý hơn bất cứ dòng chữ nào. Phần này không cần shop làm gì, chỉ cần người liên hệ có điện thoại.
Biết chắc ông bà đã nhận và dùng được quà
Ông bà sẽ không chụp ảnh gửi bạn, cũng có khi không nhớ để kể. Bạn cần một vòng xác nhận khác:
- Xin shop ảnh lúc giao, có thấy cửa nhà và tay người nhận. Đây là xác nhận quà tới đúng địa chỉ.
- Nhắn người liên hệ: quà đã vào nhà chưa, ông bà có mở chưa, món nào phải cất lạnh đã cất chưa.
- Gọi cho ông bà sau đó vài tiếng, hỏi chuyện tự nhiên, để ông bà kể. Đừng hỏi kiểu kiểm tra "bà nhận được chưa", hãy hỏi "bà thấy bánh có mềm không".
- Vài ngày sau, hỏi lại người liên hệ ông bà dùng thế nào, có món nào để quên trong tủ không, để lần sau điều chỉnh.
Bước cuối nghe như thừa nhưng thường cho bạn thông tin quý nhất. Nhiều cháu ở xa chỉ biết sau vài tháng là hộp đồ năm trước vẫn nằm nguyên trong tủ vì ông bà không biết mở, hay tiếc không dám dùng.
Lịch mẫu cho một lần gửi quà mừng thọ
Với ông bà, mọi việc nên làm sớm hơn và có nhiều lần nhắc hơn so với gửi quà cho người trẻ. Lịch tham khảo:
| Thời điểm | Việc làm |
|---|---|
| Một tuần trước | Hỏi người nhà ngày ông bà ở nhà, khung giờ thuận, món nào ông bà đang kiêng |
| Năm ngày trước | Chốt shop gần nhà, gửi tin nhắn đơn có phần dặn người giao riêng |
| Ba ngày trước | Gửi nội dung thiệp chữ to và tờ hướng dẫn dùng nếu có |
| Tối hôm trước | Người liên hệ báo cho ông bà có người tới, đã trả tiền rồi |
| Sáng hôm giao | Người liên hệ nhắc lại, shop báo giờ xe đi |
| Sau khi giao vài tiếng | Bạn gọi điện cho ông bà, nói chậm, hỏi chuyện tự nhiên |
| Vài ngày sau | Hỏi người liên hệ ông bà dùng quà thế nào |
Lịch này dài hơn bình thường vì mỗi bước đều phải qua người thứ ba. Thêm một ngày chuẩn bị bớt được rất nhiều cuộc gọi vội vàng vào sáng hôm giao.
Chuyện hay xảy ra và cách xử lý
Một số tình huống gần như chỉ gặp khi người nhận là người già:
| Chuyện xảy ra | Cách xử lý |
|---|---|
| Cụ không mở cửa vì không nghe báo trước | Shop gọi người liên hệ ra; lần sau báo cụ tối hôm trước |
| Cụ đã trả tiền cho người giao | Gọi shop ngay, đề nghị hoàn lại cho cụ; ghi rõ "không thu tiền" trong đơn sau |
| Cụ nhận rồi cho luôn hàng xóm vì "không ăn được" | Hỏi người liên hệ cụ ăn kiêng gì, lần sau hỏi trước |
| Cụ quên đã có người giao, nghĩ bị mất | Người liên hệ kể lại, cho cụ xem ảnh shop chụp |
| Cụ ngại vì cháu tốn tiền | Đừng tranh luận, gọi điện kể chuyện vui khác |
Phần lớn trục trặc với người già được giải quyết bằng người liên hệ ở gần. Nếu bạn chưa có ai như vậy, việc đầu tiên trước khi gửi quà là tìm một người, chứ không phải tìm shop.
Câu hỏi thường gặp
Ông bà không dùng điện thoại thông minh thì shop liên hệ thế nào?
Bạn khai một người liên hệ ở gần mà ông bà tin, như con cháu sống cùng hay hàng xóm thân. Dặn shop không gọi ông bà mà gọi người đó để ra mở cửa hoặc đưa ông bà ra nhận.
Làm sao để ông bà không trả tiền cho người giao?
Báo trước cho ông bà rằng cháu đã trả tiền, dặn shop ghi rõ không thu bất kỳ khoản nào kể cả tiền bồi dưỡng, và nhờ người giao nói to câu đã trả tiền rồi khi trao quà.
Nên giao quà cho người già vào giờ nào?
Giữa buổi sáng và giữa buổi chiều thường hợp nhất. Nên tránh sáng sớm, buổi trưa vì giờ ngủ, và sau bữa tối vì người già ngại mở cửa cho người lạ khi trời tối.
Thiệp gửi ông bà nên viết thế nào cho dễ đọc?
Yêu cầu chữ to, nét đậm, nền trơn sáng màu, câu ngắn, tên cháu ở dòng cuối. Món cần bảo quản riêng thì thêm một tờ hướng dẫn chữ to, đừng trông vào nhãn in nhỏ trên bao bì.
Làm sao biết chắc ông bà đã nhận quà?
Xin shop ảnh lúc giao, nhắn người liên hệ hỏi quà đã vào nhà và đã cất đúng chưa, rồi gọi điện cho ông bà sau vài tiếng để nghe ông bà kể một cách tự nhiên.
Có nên giữ bất ngờ khi gửi quà cho ông bà không?
Nên giữ bí mật món quà nhưng báo trước việc có người tới. Người già thường không mở cửa cho người lạ nếu không được báo, nên bất ngờ trọn vẹn dễ thành quà bị chở về.