Gửi quà Tết cho người ở xa, mốc cuối không phải ngày ba mươi Tết mà là ngày shop ở nơi người nhận và đơn vị giao hàng ngừng nhận đơn, thường rơi vào khoảng một tuần tới mười ngày trước Tết với hàng đi tỉnh. Cách an toàn nhất là đặt shop ngay tại tỉnh người nhận, chốt đơn từ hai tới ba tuần trước Tết, và hẹn giao trước ngày hai mươi ba tháng Chạp.
Tết là mùa cao điểm dài nhất và khác các dịp khác ở chỗ có ngày dừng: tới một ngày nào đó, shop đóng cửa, người giao về quê, đơn vị vận chuyển ngừng nhận hàng. Quà chưa kịp đi trước ngày đó sẽ nằm trong kho tới sau Tết. Bài này giúp bạn biết ngày dừng ở đâu, chọn gửi đi hay đặt tại chỗ, viết đơn cho người nhận ở quê, và cứu một kiện quà đang kẹt giữa đường.
Mốc cuối theo cách gửi
Không có một ngày chung cho mọi shop, nhưng thứ tự dừng thường như sau. Hỏi từng shop và đơn vị giao ngày dừng thật của họ, ghi vào tin nhắn chốt đơn.
| Cách gửi | Thường dừng nhận đơn | Nên chốt xong trước | Rủi ro chính |
|---|---|---|---|
| Gửi hàng đi tỉnh xa qua đơn vị vận chuyển | Khoảng 10 ngày trước Tết | 3 tuần trước Tết | Hàng kẹt ở kho trung chuyển |
| Gửi đi tỉnh gần | Khoảng 1 tuần trước Tết | 2 tuần trước Tết | Giao chậm vì quá tải |
| Đặt shop tại tỉnh người nhận, giao nội tỉnh | Khoảng 3 tới 5 ngày trước Tết | 2 tuần trước Tết | Shop hết hàng, hết suất giao |
| Đặt shop giao nội thành thành phố lớn | Có nơi nhận tới 28 tháng Chạp | 10 ngày trước Tết | Đường đông, người giao ít |
| Dịch vụ quà trọn gói giao toàn quốc | Tuỳ đối tác ở từng tỉnh | 3 tuần trước Tết | Khó liên lạc với người giao cuối |
Ngày dừng nhận đơn không phải ngày giao xong. Một kiện hàng được nhận vào ngày cuối vẫn có thể mất nhiều ngày mới tới. Vì vậy hãy coi ngày chốt trong cột thứ ba là mốc an toàn, còn cột thứ hai chỉ là mốc khẩn cấp.
Đặt tại chỗ hay gửi đi: chọn theo người nhận
Người nhận ở quê, nhà có đất rộng, đường vào khó tìm. Đặt shop ở phường hoặc xã trung tâm gần nhất của tỉnh đó, nhờ họ giao. Người giao địa phương biết đường, biết hỏi thăm, và có thể gọi người nhà ra đầu đường.
Người nhận cần đúng một món bạn chọn từ nơi bạn ở. Ví dụ món đặc sản nơi bạn sống mà quê không có. Khi đó phải gửi đi, chấp nhận chốt sớm ba tuần và đóng gói kỹ.
Người nhận lớn tuổi, ít dùng điện thoại. Đặt tại chỗ, nhờ con cháu hoặc hàng xóm làm đầu mối. Kiện hàng gửi qua vận chuyển thường cần người nhận nghe máy, ký nhận, dễ trục trặc.
Người nhận ở thành phố lớn. Đặt shop nội thành, có nhiều lựa chọn, giao được tới sát Tết. Vẫn nên chốt sớm vì những ngày giáp Tết đường rất đông.
Nhiều người nhận ở nhiều tỉnh. Kết hợp: người gần thì gửi, người xa thì đặt tại chỗ. Lập một bảng theo dõi chung cho mọi đơn để không sót.
Người nhận đi vắng dịp Tết. Có người về quê vợ, quê chồng, hoặc đi du lịch trong kỳ nghỉ. Hỏi trước họ ở đâu trong tuần giáp Tết để giao về đúng nơi họ sẽ đón Tết, thay vì nơi họ ở thường ngày.
Viết đơn cho người nhận ở quê
Đơn giao về quê khác hẳn đơn thành phố: địa chỉ không có số nhà rõ ràng, người nhận hay đi vắng ra đồng, ra chợ, và nhà nào cũng bận chuẩn bị Tết. Những thông tin nên có trong đơn:
- Địa chỉ theo tên xã, phường mới sau khi sắp xếp lại đơn vị hành chính, kèm tên thôn, xóm và tên cũ trong ngoặc để người giao dễ hỏi đường.
- Một mốc nhận biết: gần trường học, gần chợ, gần nhà văn hoá thôn, cổng có cây gì.
- Tên người nhận và tên thường gọi trong xóm, ví dụ “bà Năm, mẹ anh Hùng”.
- Số của một người trẻ trong nhà hoặc hàng xóm biết dùng điện thoại, ngoài số của người nhận.
- Khung giờ có người ở nhà, thường là buổi sáng sớm hoặc trưa.
- Dặn người giao mang vào tận nhà, không để ở cổng, nhất là với người lớn tuổi.
Trước khi đặt, gọi về nhà một cuộc: báo sắp có quà, hỏi ngày nào cả nhà có mặt. Nhiều nhà đi thăm họ hàng, đi tảo mộ trong tuần trước Tết, nên chọn được ngày có người là một nửa thành công.
Đặt cọc và thanh toán đơn quà Tết
Mùa Tết là lúc các trang bán quà không rõ nguồn gốc xuất hiện nhiều nhất, và cũng là lúc người đặt vội vàng nhất. Vài nguyên tắc giúp bạn giữ tiền an toàn mà vẫn giữ được suất với shop tốt:
- Với shop chưa từng mua, chỉ đặt cọc một phần vừa phải. Không chuyển trước toàn bộ tiền đơn chỉ vì shop nói “sắp hết suất”.
- Trả phần còn lại khi có ảnh giao thành công, hoặc nhờ người nhà trả trực tiếp khi nhận hàng.
- Xin shop xác nhận bằng tin nhắn: số tiền đã nhận, số còn lại, ngày giao, điều kiện hoàn cọc nếu shop không giao được trước Tết.
- Tên người nhận tiền nên trùng với tên chủ shop hoặc tên cửa hàng shop tự giới thiệu. Lệch tên thì hỏi rõ trước khi chuyển.
- Nếu là quà công ty cần hoá đơn, báo từ lúc đặt. Sát Tết, nhiều shop không còn kịp làm thủ tục xuất hoá đơn.
- Giữ ảnh chuyển khoản cùng chỗ với tin nhắn chốt đơn, đặt tên thư mục theo năm.
Những nguyên tắc này không làm mất lòng shop tốt. Shop làm ăn lâu năm hiểu rằng khách mới cần thời gian để tin, và thường có sẵn cách nhận cọc rõ ràng cho mùa Tết.
Một đơn mẫu cho người con ở nước ngoài
Chị Ngọc sống ở châu Âu, muốn gửi quà Tết cho bố mẹ ở Cần Thơ và bà nội ở Vĩnh Long. Chị làm như sau, tính theo giờ Việt Nam:
- Bốn tuần trước Tết: chị nhờ em trai ở Cần Thơ hỏi giúp hai shop gần nhà bố mẹ và một shop ở Vĩnh Long, hỏi ngày dừng nhận đơn.
- Ba tuần trước Tết: chị chọn mẫu qua ảnh hàng thật, chốt đơn với từng shop, đặt cọc vừa phải qua người em, ghi rõ ngày giao mong muốn là trước 23 tháng Chạp.
- Hai tuần trước Tết: chị gửi lời nhắn thiệp, nhờ shop xác nhận lại địa chỉ và số người nhận hộ.
- Mười ngày trước Tết: chị nhận ảnh hàng đã làm xong, duyệt trong ngày. Chị chọn giờ nhắn shop vào buổi sáng ở Việt Nam, tức tối ở chỗ chị.
- Ngày giao: em trai có mặt ở nhà bố mẹ, nhận quà, chụp ảnh. Bà nội nhận quà ở Vĩnh Long có cô hàng xóm đỡ. Chị gọi video chúc Tết, em trai thanh toán nốt phần còn lại.
Điểm mấu chốt của đơn này là có người ở Việt Nam làm đầu mối và được chị trao quyền quyết định những việc nhỏ. Chênh múi giờ khiến chị không thể trả lời mọi câu hỏi ngay, nên người đầu mối giúp đơn không bị đứng lại chỉ vì chờ.
Quà kẹt giữa đường sát Tết: làm gì ngay
Sát Tết, mỗi ngày chờ là một ngày mất. Bảng dưới xếp theo mức khẩn cấp để bạn biết lúc nào nên bỏ phương án cũ.
| Tình trạng | Làm ngay | Mốc bỏ phương án cũ |
|---|---|---|
| Kiện hàng chưa rời kho nơi gửi | Hỏi lý do, đề nghị huỷ và nhận lại hàng | Nếu quá mốc an toàn trong bảng trên |
| Kiện hàng đang ở kho trung chuyển | Xin mã tra cứu, hỏi ngày dự kiến tới | Còn dưới 5 ngày tới Tết mà chưa có ngày |
| Đã tới tỉnh người nhận, chưa giao | Nhờ người nhà tới bưu cục hoặc kho để nhận | Kho sắp đóng cửa nghỉ Tết |
| Shop tại chỗ báo hết hàng | Hỏi món thay thế có sẵn, xin ảnh | Ngay khi shop báo, không chờ |
| Không liên lạc được shop | Nhắn tin có hạn chót, nhờ người nhà ghé shop | Qua hạn chót thì đặt shop khác hoặc nhờ người nhà mua |
Khi đã bỏ phương án cũ, hãy làm rõ với shop hoặc đơn vị giao về số tiền đã trả, bằng tin nhắn. Phần quà kẹt có thể tới sau Tết; nếu vẫn dùng được, người nhận vẫn vui, nhưng bạn cần biết trước để không đặt trùng. Nếu kiện quà tới sau Tết mà đồ tươi đã hỏng, nhờ người nhận chụp ảnh ngay khi mở để bạn có căn cứ làm việc với shop hoặc đơn vị vận chuyển.
Chuẩn bị cho Tết năm sau ngay từ Tết năm nay
Việc gửi quà Tết dễ hơn rất nhiều ở năm thứ hai nếu bạn ghi lại ngay sau Tết năm đầu. Mỗi người nhận một dòng: địa chỉ đã xác nhận đúng, shop nào giao, giao ngày nào, có trục trặc gì, người đầu mối là ai, và người nhận có hài lòng với cách giao hay không.
Ghi cả ngày dừng nhận đơn thực tế của từng shop và đơn vị giao năm đó. Con số này thay đổi ít từ năm này sang năm khác, và nó là thông tin quý nhất khi lên kế hoạch cho mùa sau.
Với shop giao tốt, một lời cảm ơn và đánh giá trung thực sau Tết giúp họ, và cũng giúp bạn được nhớ tên khi nhắn giữ chỗ năm sau. Nhiều shop nhỏ ưu tiên khách cũ trong những ngày cao điểm.
Cuối cùng, đặt lời nhắc trên điện thoại vào khoảng năm tuần trước Tết năm sau, nội dung là mở lại danh sách này. Năm tuần nghe có vẻ sớm, nhưng với quà đi xa, đó là lúc mọi lựa chọn còn rộng nhất. Kèm vào lời nhắc tên người đầu mối ở từng nơi, để chỉ cần một cuộc gọi là biết năm nay có gì thay đổi.
Câu hỏi thường gặp
Gửi quà Tết về quê nên gửi trước bao lâu?
Với hàng gửi đi tỉnh xa, nên chốt đơn khoảng ba tuần trước Tết để hàng rời kho trước khi đơn vị vận chuyển dừng nhận. Đặt shop tại chỗ ở quê thì chốt hai tuần trước, hẹn giao trước 23 tháng Chạp.
Ngày cuối cùng còn gửi được quà Tết là ngày nào?
Không có ngày chung. Mỗi shop và đơn vị giao có ngày dừng riêng, hàng đi tỉnh thường dừng sớm hơn hàng nội tỉnh. Hãy hỏi trực tiếp ngày dừng và coi ngày đó là mốc khẩn cấp, không phải mốc an toàn.
Có nên gửi quà Tết vào những ngày 28, 29 tháng Chạp không?
Chỉ nên với đơn nội thành ở thành phố lớn và shop xác nhận còn nhận. Những ngày này đường rất đông, người nhận bận, nhiều shop đã nghỉ. Quà về quê thì gần như không kịp.
Người ở nước ngoài gửi quà Tết về thế nào cho chắc?
Đặt shop ngay tại tỉnh người nhận, nhờ một người thân ở Việt Nam làm đầu mối và trao quyền quyết định việc nhỏ. Chốt đơn sớm ba tuần để chênh múi giờ không làm chậm việc trao đổi.
Quà Tết kẹt ở kho vận chuyển thì làm gì?
Xin mã tra cứu và hỏi ngày dự kiến tới. Nếu kho ở tỉnh người nhận, nhờ người nhà tới nhận trực tiếp. Nếu còn dưới năm ngày tới Tết mà chưa rõ ngày giao, chuẩn bị đặt shop tại chỗ thay thế.
Có nên đặt quà Tết định kỳ với một shop ở quê không?
Nên, nếu shop đó đã giao tốt cho bạn một lần. Báo trước cho họ danh sách người nhận và thời gian mong muốn từ đầu tháng Chạp, nhưng vẫn chốt và thanh toán theo từng năm.