Để thiệp kèm quà online không sai, hãy gửi shop nội dung bằng chữ (không gửi tin nhắn thoại), mỗi dòng thiệp một dòng tin nhắn, tên riêng viết đủ dấu và nhắc lại một lần ở cuối, rồi xin ảnh thiệp trước khi đóng hộp. Thiệp là phần duy nhất của món quà mang giọng của bạn, cũng là phần hay sai nhất vì do người khác viết hộ.
Tình huống giả định: chị Vy ở Đồng Nai gửi quà mừng tân gia cho người bạn thân ở Gia Lai. Chị đọc lời chúc qua tin nhắn thoại, shop nghe "Chúc mừng Trâm và anh Lộc" thành "Chúc mừng Trang và anh Lộc". Bạn chị mở thiệp, cười gượng. Một lỗi nhỏ, nhưng là đúng chỗ người nhận đọc kỹ nhất.
Thiệp viết tay, thẻ in, lời nhắn qua người giao: khác gì
Trước khi soạn lời, hỏi shop sẽ trình bày lời nhắn theo cách nào. Mỗi cách có giới hạn riêng về độ dài và kiểu sai hay gặp.
| Cách | Đặc điểm | Lỗi hay gặp | Hợp với |
|---|---|---|---|
| Thiệp viết tay | Người của shop viết bằng bút lên thiệp trắng | Sai chính tả, chữ khó đọc, viết lệch | Lời ngắn, tình cảm, người nhận thân thiết |
| Thẻ in | Shop gõ lời rồi in lên thẻ có sẵn | Mất dấu, sai phông, xuống dòng lộn xộn | Lời dài hơn, quà cho đối tác, cơ quan |
| Lời nhắn qua người giao | Người giao nói một câu khi trao quà | Nói sai tên, quên nói | Một câu ngắn, ví dụ nói tên người gửi |
| Lời nhắn ghi âm, ghi hình | Shop gắn kèm cách nghe lại lời nhắn của bạn | Không mở được, người lớn tuổi không biết dùng | Người nhận trẻ, quen điện thoại |
Hỏi thêm: thiệp to cỡ nào, viết được khoảng bao nhiêu dòng. Một thiệp nhỏ cỡ lòng bàn tay chỉ chứa được vài câu; gửi một đoạn dài, shop sẽ phải tự cắt, và phần bị cắt thường là phần bạn tâm đắc nhất.
Gửi nội dung thiệp cho shop: định dạng chống sai
Cách bạn gửi lời nhắn quyết định phần lớn lỗi. Làm theo các bước sau, mất thêm hai phút nhưng tránh được gần hết các lỗi thường gặp.
- Soạn lời trong ghi chú điện thoại trước, đọc lại, rồi mới dán sang cuộc trò chuyện với shop.
- Đặt lời thiệp giữa hai dòng đánh dấu rõ ràng, ví dụ dòng trên ghi "BẮT ĐẦU THIỆP", dòng dưới ghi "HẾT THIỆP", để shop không chép lẫn lời dặn của bạn vào thiệp.
- Mỗi dòng trên thiệp là một dòng trong tin nhắn. Nếu muốn xuống dòng ở đâu, xuống dòng đúng ở đó.
- Viết đủ dấu, không viết tắt, không dùng biểu tượng cảm xúc vì shop không vẽ lại được.
- Sau đoạn thiệp, nhắc riêng các tên riêng: "Tên trên thiệp: Trâm (chữ T, a có dấu mũ, dấu huyền), Lộc."
- Ghi rõ tên ký và cách trình bày: ký góc phải, có kèm "Thân" hay không.
- Đề nghị shop chụp thiệp sau khi viết, trước khi cho vào hộp.
Bước 5 nghe có vẻ thừa, nhưng chính là bước cứu chị Vy. Tên riêng là chỗ mà người viết thiệp hay "sửa" theo thói quen: Trâm thành Trang, Huệ thành Huế, Duyên thành Duyện. Đánh vần lại một lần khiến người viết phải dừng và nhìn kỹ.
Những lỗi thiệp hay gặp và cách phòng
Đây là các lỗi người làm shop kể lại nhiều nhất. Phần lớn có thể phòng từ lúc gửi lời.
| Lỗi | Nguyên nhân thường gặp | Cách phòng |
|---|---|---|
| Sai tên người nhận | Nghe qua tin nhắn thoại, bộ gõ tự sửa | Gửi bằng chữ, đánh vần lại tên ở cuối |
| Mất dấu, sai dấu | Máy in hoặc phông chữ không hỗ trợ | Xin ảnh thẻ in trước khi đóng hộp |
| Chép lẫn lời dặn vào thiệp | Lời thiệp và lời dặn nằm chung một đoạn | Đặt thiệp giữa hai dòng đánh dấu |
| Thiệp của đơn khác | Shop làm nhiều đơn cùng lúc | Nhắc shop đối chiếu tên trên thiệp với phiếu giao |
| Cắt bớt lời | Thiệp nhỏ, lời dài | Hỏi cỡ thiệp, rút lời trước khi gửi |
| Chữ khó đọc | Người viết vội, bút nhoè | Đề nghị viết chữ in rõ ràng, chụp ảnh kiểm |
Lỗi "thiệp của đơn khác" hiếm nhưng tệ nhất: người nhận đọc lời chúc gửi một người lạ. Nó hay xảy ra vào ngày lễ đông đơn. Ảnh duyệt chụp thiệp nằm cạnh món quà của chính bạn là cách kiểm chắc nhất. Nếu shop chỉ gửi ảnh thiệp riêng, hãy hỏi thêm một tấm thiệp đặt trên hộp quà đã gói, để chắc hai thứ đi cùng nhau.
Độ dài vừa với thiệp
Thiệp kèm quà không phải lá thư. Người nhận thường đọc nó đứng ngay ở cửa, tay còn cầm hộp quà. Ba tới năm dòng ngắn là vừa với hầu hết thiệp cỡ nhỏ và vừa với lúc đọc đó. Nếu bạn có nhiều điều muốn nói, nhắn riêng cho người nhận sau khi quà tới, hoặc gọi điện.
Một cách viết gọn là theo ba phần: gọi tên, một câu nói lý do, một câu chúc. Ví dụ của chị Vy: "Trâm và anh Lộc ơi,
Nhà mới, mùa mới, mong hai bạn ở thật vui.
Hẹn ngày lên Gia Lai ăn tân gia.
Vy." Bốn dòng, đọc trong vài giây, đủ tình cảm.
Với quà gửi đối tác hay cơ quan, giữ thiệp trang trọng và ngắn hơn: lời chúc mừng, tên người hoặc đơn vị tặng. Tránh những câu đùa chỉ hai người hiểu nếu quà được mở trước nhiều người, như ở văn phòng hay trong buổi tiệc.
Một phép thử đơn giản: đọc to lời thiệp một lần. Nếu đọc hết mà phải lấy hơi giữa chừng, lời đó đang dài so với một tấm thiệp nhỏ. Cắt bớt những chữ như "rất", "thật sự", "luôn luôn" là cách rút gọn nhanh mà ý không đổi.
Ký tên: tên thật, biệt danh hay ẩn danh
Tên thật hoặc tên gọi quen. Đây là cách an toàn nhất. Ký theo cách người nhận vẫn gọi bạn, không cần đủ họ tên. Với quà gia đình, ký theo vai: "Con gái Hồng", "Cháu ngoại".
Biệt danh giữa hai người. Ấm áp hơn, nhưng chỉ nên dùng khi chắc người nhận nhận ra ngay. Nếu quà có thể bị người khác mở trước, cân nhắc ký kèm chữ cái đầu tên thật.
Ẩn danh. Hợp với quà bất ngờ có màn đố vui, hoặc lời cảm ơn kín đáo. Nhưng thiệp ẩn danh hoàn toàn dễ khiến người nhận ngại, nhất là người lớn tuổi hoặc người không quen nhận quà. Có thể để một gợi ý nhỏ đủ để họ đoán ra.
Quà từ nhiều người. Ghi tên nhóm hoặc liệt kê theo một thứ tự trung tính. Kiểm danh sách với cả nhóm trước khi gửi shop, sót một tên là chuyện khó xử nhất của quà góp chung.
Điều nên tránh. Đừng để shop tự lấy tên trên tài khoản thanh toán của bạn làm tên ký. Tên tài khoản thường viết hoa không dấu, đôi khi là tên người khác trong nhà.
Thiệp cho người lớn tuổi, cho người đọc tiếng nước ngoài
Người lớn tuổi: chữ to, ít dòng. Ông bà, bố mẹ thường đọc thiệp không có kính bên cạnh. Đề nghị shop viết chữ to, rõ, ít dòng, tránh kiểu chữ uốn lượn. Với thẻ in, xin cỡ chữ lớn hơn mặc định.
Xưng hô đúng vai, đúng vùng. Cách gọi trong gia đình mỗi vùng mỗi khác: ông bà nội ngoại, bác, o, dì, mợ. Gửi shop đúng chữ người nhận vẫn được gọi, đừng để shop "chuẩn hoá" theo thói quen của họ.
Người đọc tiếng nước ngoài: gửi bản in sẵn. Nếu thiệp viết bằng tiếng Anh hay tiếng khác, người viết tay rất dễ chép sai một chữ cái. Gửi nội dung dạng chữ để shop dán hoặc in, rồi xin ảnh kiểm từng chữ.
Song ngữ: dòng nào trước, dòng nào sau. Khi người nhận là cặp đôi khác quốc tịch hay gia đình có người nước ngoài, có thể viết hai thứ tiếng. Ghi rõ thứ tự và cách xuống dòng, vì thiệp nhỏ rất dễ bị dồn chữ.
Xin ảnh thiệp trước khi đóng hộp
Thiệp là phần nhỏ nhất của món quà nên hay bị chụp mờ ở góc ảnh duyệt. Hãy đề nghị riêng một tấm ảnh chụp thẳng thiệp, rõ nét, đủ sáng, chụp trước khi thiệp được cho vào phong bì hoặc dán vào hộp. Khi nhận ảnh, phóng to, đọc từng chữ như người nhận sẽ đọc.
Nếu phát hiện sai, phản hồi ngắn và chính xác: "Dòng 1 sửa Trang thành Trâm. Các dòng khác giữ nguyên." Viết lại một thiệp mất vài phút, thường không ảnh hưởng giờ giao nếu bạn trả lời sớm.
Với thiệp viết tay, có thể xin thêm một điều nhỏ: người viết dùng bút mực không nhoè và để thiệp khô trước khi cho vào phong bì. Những món quà đi xa, qua nhiều chặng hoặc trời mưa, thiệp viết bằng bút dễ nhoè có thể tới nơi chỉ còn những vệt mực. Với những đơn như vậy, cũng nên nhờ shop cho thiệp vào phong bì kín hoặc túi nhỏ trước khi đặt vào hộp.
Lời nhắn ghi âm, ghi hình: dùng khi nào
Một số shop và dịch vụ quà cho phép bạn gắn kèm một đoạn lời nhắn bằng giọng nói hoặc video, người nhận mở bằng điện thoại. Cách này hợp với người nhận trẻ, quen dùng điện thoại, hoặc khi bạn ở xa và muốn người nhận nghe chính giọng mình.
Với người lớn tuổi, cách này dễ thành gánh nặng: không biết mở, mở không được, phải chờ con cháu về. Nếu vẫn muốn dùng, nhờ người nhà ở cạnh mở giúp, và luôn kèm một thiệp chữ ngắn để lời chúc không phụ thuộc vào điện thoại.
Trước khi gửi đoạn ghi âm, nghe lại một lần ở nơi yên tĩnh. Hỏi shop đoạn lời nhắn được lưu ở đâu, ai có thể xem, lưu trong bao lâu. Lời nhắn riêng tư không nên nằm ở nơi bất kỳ ai có đường dẫn cũng mở được.
Nếu thử mở đoạn lời nhắn trên điện thoại của mình mà mất quá vài bước, nhiều khả năng người nhận sẽ bỏ cuộc giữa chừng. Khi đó, một tấm thiệp chữ viết tay vẫn là cách chắc chắn nhất để lời chúc tới nơi.
Câu hỏi thường gặp
Có nên gửi lời thiệp bằng tin nhắn thoại cho nhanh không?
Không nên. Người viết thiệp nghe tin nhắn thoại rất dễ nhầm tên riêng, nhầm dấu và không biết bạn muốn xuống dòng ở đâu. Hãy gõ thành chữ, mỗi dòng thiệp một dòng tin nhắn, đánh vần lại tên riêng ở cuối.
Thiệp nên viết bao nhiêu chữ?
Ba tới năm dòng ngắn là vừa với phần lớn thiệp nhỏ đi kèm quà. Hãy hỏi shop cỡ thiệp trước. Nếu muốn nói nhiều hơn, nhắn riêng cho người nhận sau khi quà tới, hoặc gửi kèm một lá thư dài trong phong bì riêng nếu shop nhận.
Thiệp in bị mất dấu tiếng Việt thì làm sao?
Xin ảnh thẻ in trước khi đóng hộp và đọc kỹ. Nếu mất dấu, đề nghị shop in lại bằng phông chữ khác hoặc chuyển sang viết tay. Đây là lỗi kỹ thuật, shop có trách nhiệm sửa vì nội dung không đúng như bạn đã gửi.
Muốn tặng quà ẩn danh thì thiệp ghi gì?
Có thể không ký tên, hoặc ký bằng một gợi ý nhỏ đủ để người nhận đoán. Nhớ dặn shop không ghi tên bạn lên phiếu giao, vì phiếu thường dán ngoài hộp. Với người lớn tuổi, quà ẩn danh hoàn toàn dễ gây ngại, nên cân nhắc.
Shop viết thiệp xấu, khó đọc thì có yêu cầu viết lại được không?
Được, nếu bạn thấy trong ảnh duyệt trước khi đóng hộp. Phản hồi cụ thể chỗ khó đọc, đề nghị viết chữ in rõ ràng. Khi quà đã tới tay người nhận thì khó sửa, nên ảnh thiệp trước khi đóng hộp là bước không nên bỏ.