Khi gửi quà về Việt Nam từ một nước lệch giờ, hãy làm mọi việc theo giờ Việt Nam: quy đổi giờ chốt đơn của shop sang giờ chỗ bạn, đặt trước giờ chốt ít nhất một buổi, và hẹn cuộc gọi chúc mừng sau giờ giao khoảng nửa tiếng. Phần lớn đơn quà hỏng vì lệch múi giờ không phải do shop làm sai, mà do người đặt hiểu "sáng mai" theo đồng hồ của mình.
Bài này đưa ra bảng chênh lệch giờ với các nơi nhiều người Việt sinh sống, cách tính ngược giờ chốt đơn, cách xử lý quà giao đúng nửa đêm và lịch thức dậy hợp lý để bạn vẫn được thấy người thân mở quà mà không phải thức trắng.
Việt Nam chênh bao nhiêu giờ với nơi bạn ở
Việt Nam dùng giờ UTC+7 quanh năm, không đổi giờ mùa hè. Nhiều nước khác thì có đổi, nên chênh lệch thay đổi theo mùa. Bảng dưới là con số gần đúng, bạn nên kiểm lại đồng hồ thế giới trên điện thoại trước mỗi dịp:
| Nơi bạn ở | So với giờ Việt Nam | Ghi chú |
|---|---|---|
| Hàn Quốc, Nhật Bản | Sớm hơn 2 giờ | Không đổi giờ mùa hè |
| Đài Loan, Singapore, Malaysia | Sớm hơn 1 giờ | Không đổi giờ mùa hè |
| Úc, vùng bờ đông | Sớm hơn 3 đến 4 giờ | Lệch 4 giờ vào mùa hè của Úc, khoảng tháng 10 đến tháng 4 |
| Đức, Pháp, Séc, Ba Lan | Muộn hơn 5 đến 6 giờ | Lệch 5 giờ trong mùa hè châu Âu |
| Anh | Muộn hơn 6 đến 7 giờ | Lệch 6 giờ trong mùa hè |
| Mỹ và Canada, bờ đông | Muộn hơn 11 đến 12 giờ | Gần như ngày và đêm đảo ngược |
| Mỹ và Canada, bờ tây | Muộn hơn 14 đến 15 giờ | Thường đã sang ngày hôm sau ở Việt Nam |
Mẹo nhỏ: thêm đồng hồ giờ Việt Nam vào màn hình khoá điện thoại. Khi nhắn với shop, bạn nhìn thẳng giờ bên đó thay vì nhẩm, đỡ nhầm hẳn những lúc mệt.
Tính ngược giờ chốt đơn sang giờ của bạn
Mỗi shop ở Việt Nam có một giờ chốt đơn giao trong ngày, thường vào buổi sáng hoặc đầu giờ chiều. Hình dung chị Mai ở Pháp, muốn bánh tới nhà mẹ ở Đà Nẵng chiều thứ Sáu:
- Hỏi shop: "Giao chiều thứ Sáu thì phải chốt đơn trước mấy giờ, giờ Việt Nam?". Shop trả lời: chốt trước mười giờ sáng thứ Sáu, nhưng bánh viết chữ nên muốn chốt từ hôm trước.
- Đổi sang giờ Pháp: mười giờ sáng thứ Sáu ở Việt Nam là khoảng bốn hoặc năm giờ sáng thứ Sáu ở Pháp, tuỳ mùa.
- Nhận ra vấn đề: lúc đó chị đang ngủ. Vậy hạn chót thực tế với chị là tối thứ Năm theo giờ Pháp.
- Lùi thêm một khoảng an toàn: shop nhỏ không trực tin nhắn ban đêm của họ. Tối thứ Năm ở Pháp là rạng sáng thứ Sáu ở Việt Nam, shop chưa dậy. Chị cần chốt xong trong giờ làm việc của shop ngày thứ Năm, tức là sáng thứ Năm giờ Pháp.
- Ghi lại lịch: sáng thứ Năm nhắn chốt, trưa thứ Năm giờ Pháp xem ảnh mẫu shop gửi, chiều thứ Sáu giờ Pháp gọi cho mẹ.
Nguyên tắc rút ra: hạn chót thực sự của bạn là giờ làm việc cuối cùng của shop trước giờ chốt, quy đổi về giờ chỗ bạn. Với người ở Mỹ, khoảng thời gian chung giữa giờ thức của bạn và giờ mở cửa của shop rất hẹp, thường chỉ là tối muộn bên bạn, tương ứng với sáng bên Việt Nam.
Đặt quà giao đúng nửa đêm hoặc sáng sớm
Nhiều người ở nước ngoài muốn quà tới đúng không giờ ngày sinh nhật, vì đó là lúc họ đang thức. Một số shop ở thành phố lớn có nhận giao khung giờ đêm hoặc giao đúng giờ cố định, thường kèm phụ phí và cần đặt trước. Ở tỉnh nhỏ, rất ít nơi làm việc này.
Trước khi đặt, nên tự hỏi người nhận có thực sự muốn bị gõ cửa lúc nửa đêm không. Với người yêu trẻ tuổi sống ở chung cư có lễ tân, đó có thể là kỷ niệm đẹp. Với bố mẹ lớn tuổi ở nhà riêng, chuông cửa lúc nửa đêm dễ làm cả nhà hốt hoảng, hàng xóm khó chịu, chó sủa cả xóm.
Một cách dễ chịu hơn là chia làm hai nhịp. Đúng nửa đêm giờ Việt Nam, bạn nhắn một lời chúc hoặc gửi một đoạn ghi âm, để người nhận đọc khi thức dậy. Sáng hôm sau, khoảng tám chín giờ, shop giao quà. Bạn vẫn là người chúc đầu tiên, còn món quà tới vào lúc mọi người tỉnh táo để vui.
Nếu vẫn chọn giao đêm, hãy hỏi shop ba điều: người giao có đi một mình không, toà nhà có cho người ngoài vào giờ đó không, và nếu không gọi được người nhận thì shop xử lý thế nào. Ghi các câu trả lời vào tin nhắn chốt đơn.
Lịch gọi chúc mừng không phải thức trắng
Cái người ở xa muốn nhất là được nhìn thấy khoảnh khắc mở quà. Bảng dưới gợi ý khung giờ giao ở Việt Nam và giờ tương ứng bên bạn, để cuộc gọi rơi vào lúc cả hai bên đều thức:
| Bạn ở | Khung giao gợi ý giờ Việt Nam | Giờ bạn gọi (gần đúng) |
|---|---|---|
| Nhật, Hàn | 18:00 đến 19:00 | 20:00 đến 21:30 bên bạn |
| Úc bờ đông | 17:00 đến 18:00 | khoảng 21:00 đến 22:30 |
| Đức, Pháp | 15:00 đến 17:00 | khoảng 10:00 đến 12:00 sáng bên bạn |
| Anh | 14:00 đến 16:00 | khoảng 08:00 đến 10:30 sáng |
| Mỹ bờ đông | 08:00 đến 09:00 | khoảng 20:00 đến 22:00 tối hôm trước |
| Mỹ bờ tây | 09:00 đến 10:00 | khoảng 18:00 đến 20:00 tối hôm trước |
Với người ở Mỹ, quà giao buổi sáng Việt Nam rơi vào tối hôm trước bên bạn. Như vậy về mặt ngày, bạn đang chúc "sớm" một ngày theo lịch của mình. Không sao cả, vì người nhận sống theo ngày của Việt Nam.
Hãy cộng thêm khoảng nửa tiếng sau giờ giao rồi mới gọi. Người nhận cần thời gian mở cửa, nhận quà, cất đồ. Gọi đúng lúc người giao còn đứng đó thường thành một cuộc gọi vội vàng, mất khoảnh khắc.
Một dịp trọn vẹn: con ở Úc gửi quà 20/10 cho mẹ ở Cần Thơ
Chị Thảo sống ở Sydney, mùa này Úc đang dùng giờ mùa hè nên sớm hơn Việt Nam bốn tiếng. Chị muốn mẹ ở Cần Thơ nhận một bó hoa và hộp bánh chiều ngày 20/10, lúc em trai đi làm về để cả nhà cùng có mặt.
Ngày 15/10, chị nhắn ba shop gần nhà mẹ trong khoảng mười một giờ trưa đến một giờ chiều giờ Sydney, tức bảy đến chín giờ sáng Việt Nam, đúng lúc shop vừa mở cửa và còn rảnh. Shop thứ hai trả lời rõ nhất: 20/10 là ngày cao điểm, giờ chốt đơn hoa là ngày 18, giao trong khung năm đến sáu giờ chiều, có thể trễ nửa tiếng vì đông đơn. Chị chốt luôn, đặt cọc qua kênh có biên nhận.
Ngày 19/10, shop gửi ảnh mẫu màu hoa, chị duyệt lúc tối giờ Sydney, tức đầu giờ chiều Việt Nam, shop đọc ngay. Chị dặn em trai là người liên hệ khi giao và được quyền đồng ý nếu shop xin đổi giờ trong vòng một tiếng.
Chiều 20/10, quà tới lúc năm giờ bốn mươi giờ Việt Nam, tức chín giờ bốn mươi tối ở Sydney. Shop nhắn ảnh, chị đợi tới mười giờ mười lăm tối rồi gọi video. Cả nhà đang ngồi ăn, bó hoa đặt trên bàn. Mọi mốc trong chuyện này đều được tính từ giờ Việt Nam trước, rồi mới quy sang giờ của chị.
Tin nhắn chốt đơn có ghi múi giờ
Mẫu dưới đây dành riêng cho người đặt ở nước khác giờ. Phần in nghiêng là chỗ bạn thay:
- Chào shop, mình đặt từ (nước), giờ bên mình (sớm hoặc muộn) hơn Việt Nam (số) tiếng.
- Giao: (thứ, ngày, tháng), khung (giờ) đến (giờ) giờ Việt Nam.
- Mình có thể trả lời tin nhắn từ (giờ) đến (giờ) giờ Việt Nam. Ngoài khung đó xin liên hệ (tên người thân), người này được quyết thay mình.
- Nếu phải trễ: dưới (số) phút cứ giao; trễ hơn thì (dời sang sáng hôm sau hoặc huỷ).
- Nhờ shop nhắn khi xe bắt đầu đi và khi đã giao, kèm một ảnh.
Câu đầu tiên tưởng thừa nhưng rất có ích: shop biết ngay khách ở xa, sẽ tự động ghi ngày giờ đầy đủ khi trả lời, và hiểu vì sao bạn im lặng mấy tiếng liền.
Lưu mẫu này trong ghi chú điện thoại. Lần sau đặt, bạn chỉ sửa ngày giờ và tên người thân, mất chưa tới một phút.
Những ngày dễ nhầm vì lệch giờ
Có vài thời điểm trong năm mà người ở xa hay tính sai, chỉ vì quên rằng lịch và giờ của hai nơi không đi cùng nhau:
- Tuần chuyển giờ mùa hè hoặc mùa đông ở nơi bạn ở: chênh lệch với Việt Nam đổi một tiếng mà nhiều người không để ý.
- Ngày lễ ở Việt Nam nhưng bạn đi làm bình thường, như Giỗ Tổ, 30/4, 2/9: shop nghỉ hoặc quá tải, giờ chốt sớm hơn ngày thường.
- Tết âm lịch: nhiều shop nghỉ từ khoảng hai mươi tám tháng Chạp đến mùng bốn, có shop nghỉ lâu hơn. Đặt quà Tết phải xong trước khi shop đóng cửa, không phải trước giao thừa.
- Sinh nhật theo lịch âm của bố mẹ: mỗi năm rơi vào một ngày dương khác, hãy tra lại lịch năm đó, đừng lấy ngày năm ngoái.
- Cuối tuần: shop ở Việt Nam thường làm cả thứ Bảy, nhiều nơi làm cả Chủ nhật nhưng giao chậm hơn. Ngày nghỉ của bạn chưa chắc là ngày nghỉ của họ, và ngược lại.
Đặt một lời nhắc trong lịch điện thoại trước dịp quan trọng một tuần, ghi rõ "chốt đơn trước (giờ) giờ Việt Nam, tức (giờ) bên mình". Một dòng nhắc này cứu được nhiều đơn hơn mọi mẹo khác.
Khi shop báo trễ mà bạn đang ở múi giờ khác
Đặt sẵn quyền quyết định cho người trong nước. Nếu bạn đang ngủ, shop không thể chờ bạn dậy để hỏi có đổi giờ không. Ghi trong đơn: "Nếu cần đổi giờ, liên hệ chị (tên), chị quyết thay". Người đó cần biết bạn chấp nhận được gì và không chấp nhận gì.
Nói trước giới hạn chịu được. Ví dụ: trễ dưới một tiếng thì cứ giao; trễ hơn thì chuyển sang sáng hôm sau; không được giao sau chín giờ tối. Shop có khung để làm theo, không cần gọi ai.
Bật thông báo tin nhắn của shop trong khung giờ giao. Nếu điện thoại ở chế độ không làm phiền ban đêm, hãy cho riêng cuộc trò chuyện với shop được báo. Bạn chỉ cần thức dậy khi có việc thật.
Đừng giải quyết lúc vừa tỉnh ngủ. Nhắn một câu xác nhận đã đọc, rồi trả lời kỹ khi tỉnh hẳn. Nhiều tranh cãi với shop bắt đầu từ một tin nhắn gắt gỏng gửi lúc ba giờ sáng.
Câu hỏi thường gặp
Việt Nam có đổi giờ mùa hè không?
Không. Việt Nam dùng UTC+7 quanh năm. Vì nhiều nước châu Âu, Mỹ, Úc có đổi giờ theo mùa, chênh lệch với Việt Nam thay đổi một tiếng trong năm, nên cần kiểm lại trước mỗi lần đặt quà.
Ở Mỹ muốn quà giao sáng sinh nhật ở Việt Nam thì đặt lúc nào?
Sáng ở Việt Nam là tối hôm trước ở Mỹ. Bạn nên chốt đơn trong giờ làm việc của shop từ một hai ngày trước, tức là tối muộn bên bạn, và gọi chúc mừng vào tối hôm trước theo giờ Mỹ.
Có nên đặt quà giao đúng nửa đêm cho bố mẹ không?
Thường không nên với người lớn tuổi ở nhà riêng vì chuông cửa ban đêm dễ gây hoảng. Bạn có thể nhắn lời chúc đúng nửa đêm rồi để shop giao quà vào sáng hôm sau, khi mọi người đã thức.
Shop báo trễ khi bạn đang ngủ thì xử lý thế nào?
Hãy ghi sẵn trong đơn một người trong nước được quyền quyết định thay và giới hạn trễ chấp nhận được. Shop sẽ hỏi người đó hoặc làm theo giới hạn, không phải chờ bạn thức dậy.
Làm sao để không nhầm ngày khi nhắn với shop ở Việt Nam?
Luôn ghi đầy đủ thứ, ngày, tháng và giờ kèm chữ giờ Việt Nam, không dùng các từ như mai, tối nay. Thêm đồng hồ giờ Việt Nam vào điện thoại để nhìn thẳng thay vì nhẩm.
Nên gọi video chúc mừng vào lúc nào sau khi quà giao?
Khoảng nửa tiếng sau giờ giao là hợp lý, khi người nhận đã mở cửa, nhận quà và cất đồ. Gọi đúng lúc người giao còn đứng ở cửa thường thành cuộc gọi vội, mất khoảnh khắc mở quà.