Đơn quà đã chốt vẫn sửa được, nhưng mỗi phần chỉ còn sửa được tới một mốc: lời thiệp và giờ giao thường sửa được tới trước lúc đóng gói, địa chỉ trong cùng khu vực sửa được tới trước khi người giao xuất phát, còn mẫu và huỷ đơn chỉ nhẹ nhàng khi shop chưa bắt tay làm. Báo càng sớm, càng ít mất.
Tình huống giả định: anh Phong ở Hà Nội đặt hộp quà sinh nhật giao cho mẹ ở Quảng Trị vào chiều thứ Sáu. Sáng thứ Năm, mẹ nhập viện kiểm tra, dự kiến nằm lại vài ngày. Anh cần đổi địa chỉ sang bệnh viện, có khi đổi giờ, có khi đổi luôn món. Mỗi việc có hạn chót riêng, và có cách nhắn để shop dễ đồng ý.
Đơn đang ở giai đoạn nào thì sửa được gì
Hỏi shop đơn của bạn đang ở giai đoạn nào trước khi xin sửa. Bảng dưới là xu hướng chung với món làm theo đơn.
| Giai đoạn | Sửa được | Thường mất gì |
|---|---|---|
| Đã chốt, shop chưa chuẩn bị | Gần như mọi thứ, kể cả huỷ | Ít hoặc không mất gì, tuỳ thoả thuận cọc |
| Shop đã nhập nguyên liệu, đặt hàng riêng | Giờ, địa chỉ, thiệp, đổi mẫu tương đương | Phần nguyên liệu đặt riêng có thể bị trừ |
| Đang làm hoặc đã làm xong | Giờ, địa chỉ, thiệp | Đổi mẫu hoặc huỷ thường mất phần lớn tiền |
| Đã đóng gói, chờ giao | Giờ, địa chỉ gần | Phụ phí nếu đổi tuyến |
| Người giao đã xuất phát | Địa chỉ gần trên đường, nhận thay | Phụ phí, có khi phải giao lại |
Bảng này cũng giải thích vì sao cùng một yêu cầu "đổi mẫu", shop đồng ý lúc thứ Hai nhưng lại từ chối vào chiều thứ Năm. Không phải shop khó tính, mà đơn đã đi qua mốc mà phần việc đã làm không dùng lại được.
Đổi giờ hoặc ngày giao
Đổi giờ trong cùng ngày là yêu cầu dễ nhất, nhưng vẫn phụ thuộc lịch giao của shop. Hãy đưa ra một khung thay thế cụ thể thay vì hỏi "giao lúc khác được không". Nếu khung mới rơi vào giờ cao điểm hoặc buổi tối, hỏi trước có phụ phí không.
Đổi sang ngày khác phức tạp hơn với món tươi và bánh, vì món đã làm cho ngày cũ không để được. Với món đóng gói sẵn, shop thường giữ hộ được vài ngày. Hãy hỏi rõ: "Món này giữ tới ngày nào thì vẫn tốt, có phải làm lại không?"
Anh Phong quyết định giữ ngày thứ Sáu nhưng dời sang giờ thăm bệnh buổi chiều, sau khi hỏi người nhà về quy định giờ thăm của khoa. Anh nhắn shop trong sáng thứ Năm, trước khi món được đóng gói, nên việc đổi giờ chỉ mất một câu trả lời "dạ được ạ". Nếu để tới chiều thứ Năm, khi món đã nằm trong danh sách giao sáng thứ Sáu, việc đổi có thể kéo theo phụ phí hoặc phải chờ chuyến muộn hơn.
Đổi địa chỉ khi quà sắp lên đường
Trong cùng khu vực, trước khi đóng gói: thường dễ. Shop chỉ cần đổi phiếu giao và xếp lại tuyến. Gửi địa chỉ mới đầy đủ, có số người nhận ở nơi mới.
Sang khu vực xa hơn: hỏi lại phí và giờ. Từ nhà sang bệnh viện ở tỉnh khác hay sang một phường xa có thể làm thay đổi phí giao và khung giờ. Đừng mặc định giá cũ áp dụng.
Khi người giao đã xuất phát. Gọi shop, không chỉ nhắn. Shop liên lạc người giao, có thể đổi nếu địa chỉ mới nằm trên đường; nếu không, thường phải giao lại chuyến sau.
Địa chỉ mới có quy định riêng. Bệnh viện, văn phòng có bảo vệ, khu nhà có lễ tân. Ghi rõ người ra nhận ở sảnh, không yêu cầu người giao vào phòng bệnh hay lên tầng trái quy định nơi đó.
Luôn chốt lại bằng chữ. Sau cuộc gọi, nhắn một dòng: "Đổi địa chỉ sang sảnh chính bệnh viện…, người nhận là chị Hà, con gái bác, số…" để người giao có thông tin đúng.
Đổi mẫu, đổi màu, đổi lời thiệp
Đổi lời thiệp là thay đổi rẻ nhất, gần như luôn được nếu báo trước lúc đóng hộp. Đổi màu giấy gói, màu nơ cũng thường được khi món chưa gói. Đổi mẫu là thay đổi đắt nhất, vì phần nguyên liệu đã chuẩn bị cho mẫu cũ có thể không dùng lại được.
Khi xin đổi mẫu, hãy đề nghị một mẫu tương đương trong cùng mức tiền và cùng loại nguyên liệu, shop sẽ dễ đồng ý hơn. Hỏi thẳng: "Đổi sang mẫu này thì có phát sinh gì không?" và đợi câu trả lời bằng chữ trước khi coi như đã đổi.
Trường hợp của anh Phong: mẹ đang nằm viện, nhiều khoa không khuyến khích mang hoa tươi hay đồ ăn có mùi vào phòng. Anh hỏi người nhà trước, rồi đề nghị shop bỏ phần hoa, giữ phần còn lại, thêm một tấm thiệp lớn hơn. Shop đồng ý vì hoa chưa được cắm, chênh lệch được trừ vào phần còn lại.
Huỷ đơn: khi nào mất cọc, khi nào được trả lại
Phần lớn trường hợp huỷ vì đổi ý, khoản cọc được xử lý theo thoả thuận lúc chốt đơn. Đó là lý do tin chốt nên có một dòng về huỷ đơn: huỷ trước mốc nào thì hoàn cọc, sau mốc nào thì mất cọc hoặc mất một phần. Không có dòng này, hai bên dễ mỗi người hiểu một kiểu.
Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 19/2023/QH15 có một quy định riêng cho giao dịch từ xa. Theo khoản 3 Điều 38, nếu tổ chức, cá nhân kinh doanh cung cấp không chính xác hoặc không đầy đủ các thông tin bắt buộc tại khoản 1 Điều 37, như giá, chi phí giao hàng, thời gian giao, điều kiện đổi trả, thì người tiêu dùng có quyền, trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày giao kết hợp đồng, đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng và thông báo cho bên bán, không phải trả chi phí nào để chấm dứt, trừ chi phí cho phần đã sử dụng.
Khoản 4 cùng điều quy định khi đó bên bán phải hoàn trả khoản tiền tương ứng với phần chưa sử dụng trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày người tiêu dùng tuyên bố đơn phương chấm dứt, theo phương thức người tiêu dùng đã thanh toán, trừ khi người tiêu dùng đồng ý cách khác. Quy định này áp dụng cho trường hợp thông tin sai hoặc thiếu, không phải quyền huỷ tuỳ ý trong mọi trường hợp. Nếu bạn cho rằng mình rơi vào trường hợp đó, hãy nêu rõ thông tin nào bị sai hoặc thiếu khi gửi thông báo.
Khi chính shop là bên muốn đổi đơn
Không phải lúc nào người sửa đơn cũng là bạn. Shop có thể báo hết hàng, báo trễ, thậm chí báo không nhận đơn nữa. Biết trước cách phản hồi giúp bạn giữ được món quà và quyền lợi của mình.
| Shop báo | Bạn hỏi lại | Bạn có thể chọn |
|---|---|---|
| Hết một món trong hộp quà | Thay bằng món gì, cùng mức tiền không, có ảnh không | Đồng ý thay, bỏ món đó và trừ tiền, hoặc huỷ |
| Giao trễ hơn khung đã chốt | Trễ bao lâu, giao lúc mấy giờ chắc chắn | Nhận trễ, đổi sang người nhận thay, hoặc xin bù |
| Không giao được tới địa chỉ | Vì sao, có giao tới điểm gần không | Đổi điểm nhận, nhờ người nhận ra lấy, hoặc huỷ |
| Huỷ đơn từ phía shop | Hoàn tiền thế nào, trong bao lâu | Yêu cầu hoàn đủ phần đã trả, tìm shop khác ngay |
Khi shop là bên đổi, bạn không nên mất cọc chỉ vì shop không giữ được thoả thuận. Trả lời bằng chữ, nói rõ lựa chọn của bạn và đề nghị shop xác nhận. Nếu shop huỷ sát giờ, ưu tiên tìm phương án khác cho người nhận trước, chuyện tiền xử lý sau khi món quà đã có đường tới nơi.
Tin nhắn mẫu xin sửa đơn
Tin nhắn xin sửa nên trả lời ngay vào tin chốt cũ, nói rõ dòng nào đổi, dòng nào giữ, và hỏi luôn có phát sinh gì không. Ba mẫu dưới đây dùng được cho phần lớn tình huống.
Đổi giờ: "Chào shop, đơn giao [ngày] cho [tên người nhận]. Nhờ shop đổi giờ giao từ [khung cũ] sang [khung mới]. Các nội dung khác giữ nguyên. Nếu có phát sinh, shop báo giúp mình trước."
Đổi địa chỉ: "Chào shop, đơn giao [ngày] cho [tên]. Người nhận đang ở nơi khác, nhờ shop đổi địa chỉ sang [địa chỉ mới đầy đủ], người ra nhận là [tên], số [số]. Shop xem giúp có đổi phí hay giờ giao không."
Huỷ đơn: "Chào shop, mình rất tiếc phải huỷ đơn giao [ngày] cho [tên] vì [lý do ngắn]. Theo thoả thuận lúc chốt đơn, shop báo giúp mình phần cọc được xử lý thế nào. Mình cảm ơn shop."
Giọng nhẹ nhàng, có lý do ngắn, có câu hỏi cụ thể giúp shop trả lời nhanh. Chuyện huỷ vì lý do sức khoẻ của người nhận như trường hợp anh Phong, nhiều shop sẵn lòng linh động hơn quy định chung.
Ghi lại thay đổi để ngày giao không có bất ngờ
Mỗi thay đổi là một cơ hội để thông tin bị lệch giữa bạn, shop và người giao. Sau khi sửa đơn, làm thêm mấy việc nhỏ sau.
- Đề nghị shop gửi lại tin chốt mới hoàn chỉnh nếu đổi từ hai dòng trở lên.
- Kiểm phiếu giao mới có đúng địa chỉ, giờ, số người nhận không; xin ảnh phiếu nếu được.
- Báo người nhận hoặc người nhận thay về giờ, địa chỉ mới.
- Lưu ảnh màn hình các tin nhắn sửa đơn cùng tin chốt cũ trong một thư mục.
- Ghi lại khoản chênh lệch nếu có: thêm phí, trừ tiền, phần cọc được giữ.
- Nếu đã huỷ, ghi ngày bạn gửi thông báo huỷ và ngày shop xác nhận, để theo dõi việc hoàn tiền.
Những việc này mất vài phút nhưng giúp mọi người cùng nhìn vào một phiên bản đơn hàng duy nhất. Đơn sửa nhiều lần mà không chốt lại là kiểu đơn dễ bị giao theo thông tin cũ nhất.
Câu hỏi thường gặp
Đặt quà rồi muốn huỷ có được hoàn cọc không?
Tuỳ thoả thuận lúc chốt đơn và đơn đã đi tới giai đoạn nào. Nếu shop chưa chuẩn bị gì, nhiều nơi hoàn cọc hoặc giữ một phần nhỏ. Nếu món đã làm xong, thường khó hoàn. Luôn hỏi điều kiện huỷ trước khi chuyển cọc và ghi vào tin chốt.
Khi nào người mua online được huỷ đơn mà không mất chi phí?
Theo khoản 3 Điều 38 Luật 19/2023/QH15, nếu bên bán cung cấp không chính xác hoặc không đầy đủ các thông tin bắt buộc như giá, phí giao, thời gian giao, điều kiện đổi trả, người mua có quyền đơn phương chấm dứt trong 30 ngày kể từ ngày giao kết, không phải trả chi phí trừ phần đã sử dụng.
Đổi địa chỉ sang tỉnh khác có phải trả thêm không?
Thường có, vì quãng đường và cách giao thay đổi, có khi phải chuyển qua đơn vị vận chuyển hoặc cửa hàng liên kết khác. Hỏi shop tính lại phí và thời gian tới nơi. Nếu chênh lệch lớn, cân nhắc huỷ và đặt một shop ở tỉnh mới.
Người giao đã đi rồi mới cần đổi giờ thì làm sao?
Gọi ngay cho shop, không chỉ nhắn tin. Shop liên lạc người giao để hẹn giờ khác, hoặc nhờ người nhận thay ở địa chỉ cũ nhận giúp. Có thể phát sinh phụ phí nếu phải giao lại chuyến sau. Nhắn lại một dòng tóm tắt sau cuộc gọi.
Shop không trả lời tin nhắn sửa đơn thì có coi như đã đồng ý không?
Không nên coi là đã đồng ý. Sát giờ giao, hãy gọi điện. Nếu vẫn không liên lạc được, báo người nhận chuẩn bị theo thông tin cũ. Chỉ coi một thay đổi là có hiệu lực khi shop đã xác nhận bằng chữ hoặc qua cuộc gọi có nhắn lại tóm tắt.